Σπιτικό Γιαούρτι

Γιαούρτι

    Το γιαούρτι είναι τροφή σε κρεμώδη κατάσταση που παράγεται από γάλα και έχει υποστεί ζύμωση. Το γιαούρτι έχει απαλή αφή με ελαφρώς όξινο άρωμα που οφείλεται στο γαλακτικό οξύ που περιέχει. Το γιαούρτι έχει υψηλή θρεπτική αξία, μπορεί δε να παραχθεί από γάλα αγελάδας, προβάτου και βούβαλου. Το γιαούρτι στη σημερινή του μορφή και χρήση, πιθανότατα προήλθε από την Τουρκία αν και υπάρχουν αναφορές στον ινδοϊρανικό πολιτισμό του 500 π.Χ. που το αναφέρουν ως τροφή των θεών (μαζί με μέλι). Αγελαδινό γάλα χρησιμοποιείται κυρίως στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη ενώ πρόβειο γάλα προτιμάται στην Τουρκία και την Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το βουβαλίσιο γάλα χρησιμοποιείται συχνότερα στην Αίγυπτο και στην Ινδία.

Χρήσεις και Παραδοσιακά Τρόφιμα

Το τζατζίκι είναι δημοφιλέστατο συνοδευτικό ή ορεκτικό στην Ελλάδα

Το γιαούρτι είτε μόνο του είτε σε συνδυασμό με άλλες τροφές όπως το μέλι, τα δημητριακά και τα φρούτα αποτελεί εξαιρετικό γεύμα για πρωινό ή μεσημεριανό ή δείπνο.
Στην Ελλάδα χρησιμοποιείται ως βασικό συστατικό στο τζατζίκι και ως επιδόρπιο με μέλι και καρύδια. Στην κουζίνα της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου θα το συναντήσουμε στο γιαουρτλού και ως συνοδευτικό σε πιλάφι, σε κεμπάμπ και σαλάτες.

Επίσης χρησιμοποιείται ως γαρνιτούρα σε μεζέδες, σούπες, φαγητά με όσπρια και στο χοιρινό κρέας. Σημαντική είναι και η παρουσία του στη ζαχαροπλαστική και πιο συγκεκριμένα στα κουλουράκια, στα κέικ, τις τούρτες και τα παγωτά. Τέλος χρησιμοποιείται ως πρόσθετο σε μαργαρίνες.

Το γιαούρτι αραιωμένο με κρύο νερό και λίγο αλάτι δίνει το ρόφημα αριάνι το οποίο είναι διάσημο στην Κεντρική Ασία, Μέση Ανατολή και Νότια Ευρώπη. Στην Ελλάδα είναι γνωστό στην περιοχή της Μακεδονίας και Θράκης.

Διατροφική Αξία

Κάθε 100 γραμμάρια γιαουρτιού περιέχουν :

• Ενέργεια = 61 θερμίδες
• Υδατάνθρακες 4,7 γρ. εκ των οποίων :
  • Σάκχαρα 4,7 γρ.
• Λίπος 3,3 γρ. εκ των οποίων:
  • κορεσμένα 2,1 γρ.
  • μονοακόρεστα 0,9 γρ.
• Πρωτεΐνες 3,5 γρ.
• Βιταμίνη Α 27μg (3% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης)
• Ριβοφλαβίνη (βιταμίνη Β2) 0,14μg(9% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης)
• Ασβέστιο 121 mg (12% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης)

Οφέλη για την Υγεία

    Το γιαούρτι είναι ολιγοθερμιδική τροφή με σχετικά μικρή ποσότητα λιπαρών (ειδικότερα τα μη στραγγισμένα γιαούρτια). Βοηθάει στη σωστή λειτουργία του πεπτικού συστήματος καθώς τα ένζυμα που περιέχει διευκολύνουν την πέψη και βελτιώνουν την αφομοίωση των τροφών. Επίσης τα ζωντανά και ενεργά βακτήρια ασκούν θετική επίδραση στη μικροχλωρίδα του εντέρου και στην παραγωγή εντερικών αντισωμάτων. Συμβάλει στην διατήρηση της καλής υγείας του δέρματος. Περιέχει πρωτεΐνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, φώσφορο, μαγνήσιο και κάλιο. Τέλος το γιαούρτι, επειδή παράγεται από γάλα, είναι πλούσιο σε ασβέστιο που βοηθά στην καλή υγεία των οστών.

Παρασκευή Σπιτικού Γιαουρτιού 

Συστατικά:

1 κιλό γάλα
1 κουταλιά σούπας γεμάτη γιαούρτι

1. Θερμάνετε το γάλα στους 90 βαθμούς κελσίου. Θα χρειαστείτε ένα θερμόμετρο αλλά αν δεν έχετε μπορείτε να κλείσετε τη θερμότητα αμέσως προτού να αρχίσει να βράζει το γάλα, δηλαδή μόλις το δείτε να αρχίζει να φουσκώνει.

2. Βγάλτε το γάλα από τη φωτιά και περιμένετε να πέσει η θερμοκρασία στους 45-50 βαθμούς κελσίου (για όσους διαθέτουν θερμόμετρο κουζίνας) αλλιώς τόσο ώστε να μπορείς να κρατήσεις το μικρό σου δαχτυλάκι μέσα στο γάλα και να μετρήσεις ως το 20 χωρίς να καείς.

3. Αραιώστε 1 κουταλιά σούπας γιαούρτι σε λίγο γάλα και ρίχτε το στο γάλα ανακατεύοντας. Το μεταφέρετε από την κατσαρόλα στα τελικά σκεύη. Στην φάση αυτή μπορούμε να προσθέσουμε ψιλοκομμένα φρέσκα φρούτα,κομπόστας φρούτα ,ξηρούς καρπούς κ.λ.π.

4. Σκεπάζουμε το σκεύος με κουβέρτα, για να διατηρήσει τη θερμοκρασία του, και το αφήνουμε για 4 ώρες. Προσοχή: δε κουνάμε ούτε αναταράσσουμε το σκεύος κατά την διάρκεια της πύξης.

5. Τοποθετούμε το γιαούρτι μας σε θερμοκρασία δωματίου και μετά στο ψυγείο για 24 ώρες, χωρίς να το αναταράξουμε. Το καταναλώνουμε εντός 15 ημερών.

Μπορούμε ακόμη να αδειάσουμε την γιαούρτη σε πυκνό τουλπάνι ή πάνινη λευκή σακούλα (π.χ. μαξιλαροθήκη) και να την κρεμάσουμε να στραγγίσει για αρκετές ώρες ή μέχρι να σταματήσει να «στάζει». Θα φτιάξουμε έτσι άριστο στραγγιστό γιαούρτι.

Λίγα μυστικά ακόμα

1. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ό,τι γάλα θέλετε. Γίνεται και με πλήρες γάλα αλλά και με ελαφρύ επίσης. Αν έχετε πρόσβαση σε φρέσκο γάλα πρόβειο ή αγελαδινό, προτιμήστε αυτό, αρκεί να το βράσετε πάρα πολύ καλά αφού δεν είναι παστεριωμένο. Αν χρησιμοποιήσετε γάλα του εμπορίου, δεν θα σχηματιστεί πέτσα στο γιαούρτι σας λόγω του ότι είναι ομογενοποιημένο.
2. Όσο πιο πολλές ώρες το αφήσετε, τόσο πιο ξινό θα γίνει το γιαούρτι. Αν σας αρέσει ξινούτσικο λοιπόν, αφήστε το όλο το βράδυ, ενώ εάν σας αρέσει γλυκό, βάλτε το στο ψυγείο μόλις πήξει.
3. Το γιαούρτι σας θα είναι λίγο νερουλό ακόμα και αφού πήξει. Όταν όμως το "κόψετε", θα βγάλει υγρά και θα γίνει πιο στραγγιστό.
4. Μπορείτε αντί για πρόβειο να χρησιμοποιήσετε αγελαδινό γιαούρτι για πυτιά, αλλά είναι πιο νερουλό.
5. Καλύτερα είναι να διατηρείτε το γιαούρτι σε ένα γυάλινο τάπερ με καπάκι, έτσι είσαστε σίγουροι πως διατηρείται πάντα καθαρό και δεν απορροφά μυρωδιές από το ψυγείο. Στην περίπτωση που βάζετε το γιαούρτι σε ένα σκεύος, μόλις το κόψετε αυτό βγάζει σιγά σιγά το τυρόγαλό του. Αφαιρώντας το, έχετε πιο στραγγιστό γιαούρτι, που σερβίρεται καλύτερα με μέλι και φρούτα.
6. Μπορείτε να μοιράσετε το γάλα σε ατομικά μικρά σκεύη (π.χ. κούπες ή μπωλάκια) και να προσθέσετε εκεί από λίγη πυτιά για μεγαλύτερη ευκολία στο σερβίρισμα. Με αυτόν τον τρόπο, είσαστε σίγουροι πως καταναλώνετε το γιαούρτι με το τυρόγαλό του που είναι το πιο πλούσιο σε συστατικά.
7. Ένα άλλο κόλπο για να είστε σίγουροι πως το γιαούρτι σας πήζει σε ζεστό περιβάλλον, είναι να το βάζετε σε μια ισοθερμική τσάντα (αυτές που δίνουν τα σούπερ μάρκετ για να διατηρούνται δροσερά τα τρόφιμα) και να το τυλίγετε μαζί με αυτήν σε μια κουβέρτα.
8. Για την επόμενη σοδειά γιαουρτιού, κρατάτε σε ένα μπωλάκι 2 κ.σ. από το γιαούρτι που φτιάξατε.
9. Προσέξτε τα δύο σημεία: τη θερμοκρασία που θα έχει το γάλα (γι' αυτό και πρέπει να τα έχετε όλα έτοιμα, ώστε να μην καθυστερήσετε και κρυώσει) και να μην το κουνήσετε αφού το βάλετε στο δοχείο.